Przygoda z chemią (Adventure with chemistry)

Przedszkole nr 33 im. Kubusia Puchatka w Lublinie (woj. lubelskie)
Koordynator: Małgorzata Chwalewska
Dane dotyczące zgłaszanego pomysłu na projekt:
Wiek uczniów: 6 latki
Czas realizacji projektu: 6 miesięcy
Przedmioty, które projekt obejmuje: chemia, fizyka, matematyka, plastyka.
Blog projektu: www.fourelementsinkindergarten.blogspot.com

Pomysł projektu "Przygoda z chemią (Adventure with chemistry)" przygotowany przez Małgorzatę Chwalewską, nauczycielkę wychowania przedszkolnego w Przedszkole nr 33 im. Kubusia Puchatka w Lublinie (woj. lubelskie) zajął 3 miejsce w konkursie eTwinning na pomysł projektu o Marii Skłodowskiej-Curie.

Cele projektu:
- zainteresowanie dzieci otaczającym światem;
- zachęcenie do eksperymentowania;
- stopniowe wprowadzenie dzieci w świat chemii;
- zainteresowanie chemią;
- poznanie postaci Marii Skłodowskiej-Curie oraz miejsc z nią związanych;
- obchody roku 2011 ogłoszonego „Międzynarodowym rokiem chemii”;
- nawiązanie współpracy ze szkołą i uniwersytetem;
- promowanie przedszkola;
- poznanie rówieśników z różnych stron świata;
- poznanie kultury innych krajów;
- zainteresowanie nauką języków obcych;
- uświadomienie, że komputer służy nie tylko do gier i oglądania bajek;
- dobra zabawa;
- satysfakcja z nauki.

Do konkursu na pomysł projektu zgłosiłam się dlatego, że właśnie projekt dotyczący Marii Skłodowskiej-Curie realizowałam w tym roku szkolnym. Z okazji roku Marii Skłodowskiej-Curie wraz z partnerką z Lisbony chciałyśmy przybliżyć dzieciom postać uczonej oraz świat chemii. Powstał projekt „Adventure with Chemistry”, który realizowałyśmy od lutego do czerwca 2011 r.

Opis projektu:

Dzieci przywitała z ekranu komputera mała Marysia Skłodowska – stworzona w programie Voki. Marysia opowiadała dzieciom jak bardzo fascynuje ją otaczający świat i że bardzo chce się podzielić z dziećmi swoją wiedzą. Marysia dawała dzieciom zadania związane z czterema żywiołami. Dzieci wykonywały w sali doświadczenia i eksperymenty związane z wodą, powietrzem, ogniem i ziemią. Każdy z partnerów opracował doświadczenia do jednego żywiołu dla wszystkich przedszkoli. Wszystkie partnerskie przedszkola wykonywały te same eksperymenty dla wszystkich czterech żywiołów. Relacje z przebiegu eksperymentów umieszczane są na blogu. Po wykonaniu zadań i eksperymentów dzieci odpowiadały na pytania Marysi w komputerowym quizie. Gdy grupa uzyskała odpowiednią liczbę punktów otrzymywała odznakę –jeden z czterech elementów puzzli – czterech żywiołów. Po ułożeniu wszystkich elementów układanki dzieci ją samodzielnie drukowały i kolorowały.

Po wykonaniu wszystkich zadań przez dzieci Marysia jeszcze raz spotkała się z nimi, tym razem jako dorosła Maria Skłodowska-Curie. Poleciła przedszkolakom, by z pomocą nauczyciela odszukały informacji o niej w Internecie. Dzieci z poszczególnych przedszkoli wymieniały się uzyskanymi wiadomościami. Grupy odwiedzały miejsca związane z Marią Skłodowską-Curie w swojej okolicy, zapraszały do przedszkoli chemików z okolicznych szkół, odwiedzały uniwersytety, brały udział w prawdziwych pokazach chemicznych, wymieniały się książkami obrazkowymi o Marii Skłodowskiej-Curie. Razem z partnerami stworzono prezentację multimedialną o miejscach związanych z Marią Skłodowską-Curie rozmieszczonych na całym świecie.

Udział w licznych doświadczeniach i eksperymentach zaspokaja jedną z podstawowych potrzeb dziecka odnośnie poznawania otaczającego świata. Projekt został stworzony wg metodyki pracy w przedszkolu - zaczyna od pokazania najbliższego otoczenia dziecka by stopniowo wprowdzić je w świat chemii na wyższym poziomie. Podczas realizacji projektu dzieci odkrywają że chemia to nie tylko coś dla wielkich naukowców, ale że spotykamy się z nią na każdym kroku nawet mieszając herbatę z cukrem. Stworzona w Voki postać Marysi jest rówieśnikiem dzieci, mówi do nich prostym językiem dzięki temu jest dzieciom bliska, potrafi je zainteresować i zachęcić do eksperymentowania. Kolejne etapy projektu i kolejne prezentacje w Voki uświadamiają dzieciom, że każde z nich ma szansę zostać wielkim człowiekiem. Po udziale w warsztatach w prawdziwej pracowni chemicznej UMCS cała moja grupa oświadczyła: „Będę chemikiem”.

Etapy prac i harmonogram projektu:

Miesiąc I
Rejestracja projektu, ustalenie szczegółów z partnerami, założenie bloga projektu;

Miesiąc II
- Wirtualne spotkanie z Marysią Skłodowską , zachęcenie dzieci do odkrywania świata;
- Przygotowanie zadań do wykonania przez dzieci:

Blok I eksperymentów „WODA”

• Jak smakuje woda?
• Czy woda ma zapach?
• Jaki kolor ma woda?
• Czy woda ma kształt? - przelewanie wody w różne naczynia;
• Czy wszystko rozpuszcza się w wodzie?
• Które przedmioty pływają a które nie?
• Dlaczego pływające nakrętki przyciągają się?
• Do czego potrzebna jest woda -eksperymenty z kwiatami?
• Jak używamy wody w domu?
• Jak zrobić deszcz?
• Skąd się bierze rzeka, jezioro?
• Dokąd płynie rzeka?
• Czystość naszych wód;
• Skąd się bierze woda w kranie? – wycieczka do MPWiK;
• Wykonanie ziemnego filtra wody – warstwy ziemi;
• Transport wodny;
• Quiz podsumowujący, zdobycie pierwszego elementu odznaki;
• Na bieżąco dzielenie się rezultatami wykonanych prac z partnerami projektu na blogu.

Miesiąc III
Blok II eksperymentów „ZIEMIA”

• Obserwowanie różnych typów ziemi;
• Stworzenie modelu warstw ziemi;
• Matematyczne zabawy o ziemi;
• Ziemia a odżywianie roślin;
• Cykl rozwoju roślin;
• Poznanie zwierząt i owadów mieszkających w ziemi;
• Czystość naszej ziemi;
• Skarby ziemi – jak powstają minerały- hodowla kryształów soli i cukru;
• Tajna informacja zamknięta w szyszce;
• Obchody Dnia wiosny, Dnia lasu i Dnia Ziemi;
• Hodowla nowalijek - fotografowanie wzrostu roślin dzień po dniu;
• Tajemnice kwiatów - eksperymenty z roślinami- zmiana smaku roślin jadalnych, zmiana kolorów kwiatów, labirynt dla pędów ziemniaka, obraz na trawie tworzony poprzez zmianę koloru trawy przez brak dostępu do światła, malowanie naturalnymi barwnikami;
• Transport lądowy;
• Sporty na trawie;
• Wiosna w różnych krajach;
• Quiz podsumowujący, zdobycie drugiej części odznaki.

Miesiąc IV
Blok III eksperymentów „Powietrze”

• Czy możemy zobaczyć powietrze- kto potrafi trzymać powietrze, popchnąć je, ugryźć, łapanie powietrza w balon, obserwowanie pod wodą bąbelków powietrza, ruch delikatnych przedmiotów na wietrze....
• Zrobienie „Królowej wiatru”, zrobienie lalki z woreczków, chusteczek, malutkich dzwoneczków, obserwacja na dworze jak porusza się na wietrze;
• Czy możemy usłyszeć powietrze – robienie instrumentów muzycznych;
• Powietrze a życie roślin;
• Powietrze a oddychanie;
• Zanieczyszczenia powietrza;
• Mierzenie objętości powietrza;
• Czy powietrze ma zapach;
• Jak szybko zapach roznosi się w powietrzu?
• Wykonanie pudełek zapachowych;
• Transport powietrzny;
• Zabawy z powietrzem – wiatraczki, balony, papierowe samoloty itp.
• Powietrzna wyrzutnia;
• Malowanie oddechem;
• Powietrze jest mokre - jak uzyskać wodę z powietrza?
• Powietrze a ogień – doświadczenie ze świecą;
• Quiz podsumowujący, zdobycie trzeciej części odznaki.

Miesiąc V:
Blok IV eksperymentów „Ogień”

• „Gorący potwór” zasady bezpieczeństwa, spotkanie ze strażakiem;
• Do czego potrzebny? – ogrzewanie , gotowanie, pieczenie (może spotkanie z harcerzami?);
• Zdmuchnij, zgaś;
• Ogień i wiatr;
• Obserwacja płomienia – opis słowny;
• Malowanie ognistych obrazów;
• Płomień z wełny peruwiańskiej – praca techniczna;
• Bal płomyczków – przebieranie się za ogniki;
• Ogniste zabawy dźwiękowe;
• Bajka „Czarodziejka ognia i płomienisty skrzat”;
• Uwaga dym;
• Ćwiczenia ewakuacyjne w przedszkolu;
• Pożar, co robić;
• Pierwsza pomoc;
• Rysowanie węglem;
• Ziemia zionie ogniem – zrobienie wulkanu, eksperyment z sodą;
• Piosenki ogniskowe;
• Skąd pochodzi ciepło w naszych domach?
• Jak powstaje prąd?
• Światło i cień;
• Ja i mój cień – orientacja w schemacie ciała, zabawy z cieniem, teatrzyk cieni;
• Wiersz „dziecko-cień”;
• Cień wędruje, zegar słoneczny;
• Mali detektywi szukają światła – jasność i ciemność, źródła światła;
• Świetlne obrazy, czyli małe co nieco o fotografii, wykonanie obrazów na papierze fotograficznym;
• Ozdabianie latarenek;
• Słońce – kolory słońca, łapanie promieni słonecznych, tworzenie słonecznej kuli do ogródka;
• Nauka słonecznego tańca;
• Słońce potrafi, czyli słoneczne ciepło;
• Ochrona przeciwsłoneczna;
• Robienie kapeluszy słonecznych;
• „Święto Słońca”;
• Słońce ma moc – baterie słoneczne;
• Dziura ozonowa;
• Nocne życie w ogrodzie;
• Problem wypalania traw;
• Quiz podsumowujący, czwarta część odznaki.

Miesiąc VI:
- Wirtualne spotkanie z dorosłą Marysią – Marią Skłodowską-Curie;
- Odszukiwanie informacji o Marii Skłodowskiej-Curie;
- Odwiedzenie miejsc związanych z Marią Skłodowską-Curie;

• co to jest chemia – gość w przedszkolu- spotkanie z nauczycielem chemii;
• chemia w naszej kuchni – uświadomienie dzieciom, że zjawiska chemiczne otaczają nas na co dzień, kuchenne doświadczenia chemiczne z mamami zaproszonymi do przedszkola np. wzrost drożdży, mieszanie i rozpuszczanie substancji;
• chemia dla zaawansowanych – wycieczka na Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej Wydział Chemii – udział w pokazie chemicznym;
• wideokonferencja – proste doświadczenia przygotowane przez dzieci dla swoich kolegów np. wybuchowa piana z sody, octu i płynu do naczyń, wyprodukowanie wskaźnika kwasowości z soku z kapusty, badanie właściwości substancji (kwas, zasada) za pomocą soku z kapusty;
• współtworzenie i oglądanie prezentacji z miejsc związanych z Marią Skłodowską-Curie w krajach partnerów;
• stworzenie filmu reklamującego chemię jako interesującą dziedzinę nauki;
• przygotowanie z kółkiem teatralnym przedstawienia o Marii Skłodowskiej-Curie dla całego przedszkola.

Sposoby i metody pracy uczniów wspólnie z partnerami ze szkoły europejskiej

Przedszkola wykonują jednocześnie te same zestawy eksperymentów opracowane wcześniej wspólnie przez partnerów. Dzieci obserwują swoją pracę na blogu, oglądają zdjęcia i prezentacje. Porównują sposoby wykonania eksperymentu (np. zamrażanie wody na dworze podczas mrozów w Polsce i konieczność wykorzystania zamrażalnika w ciepłej Portugalii).

Dzieci rozwiązują te same quizy na temat danego żywiołu przygotowane wcześniej przez nauczycieli. Dzieci mogą też wykonać własny quiz na temat Marii Curie Skłodowskiej i przesłać go do rozwiązania swoim partnerom.

Przedszkolaki mają możliwość zaprezentować swoje miasto i miejsca związane z Marią Skłodowską-Curie rówieśnikom w innych krajach.

Przedszkolaki z czterech krajów przygotują wspólną prezentację o Marii Skłodowskiej-Curie. Będzie ona zawierać rysunki dzieci i zdjęcia zrobione przez dzieci.

Proponowana ewaluacja projektu:

- obserwacja pracy partnerów na blogu i twinspace;
- sprawdzanie zdobytej przez dzieci wiedzy poprzez zabawę i quizy;
- utrwalenie wiedzy dzieci poprzez wspólne tworzenie prezentacji multimedialnych i filmu o chemii i Marii Curie Skłodowskiej;
- wideokonferencja, podczas której dzieci zaprezentują ulubione doświadczenia.

Przewidywane rezultaty projektu:

- materiały w formie elektronicznej umieszczone na blogu: prezentacje, filmy o Marii Skłodowskiej-Curie, quizy, zdjęcia;
- zbiór opisów doświadczeń wykorzystanych podczas projektu umieszczone na blogu;
- nawiązana współpraca z Uniwersytetem i szkołą;
- scenariusz przedstawienia o Marii Curie Skłodowskiej.

Możliwość kontynuacji projektu i realizacji w innych szkołach:

Projekt może być realizowany zarówno w przedszkolach jak i młodszych klasach szkoły podstawowej. Udział w licznych doświadczeniach i eksperymentach zaspokaja jedną z podstawowych potrzeb dziecka odnośnie poznawania otaczającego świata. Projekt został stworzony wg metodyki pracy w przedszkolu – zaczyna od pokazania najbliższego otoczenia dziecka by stopniowo wprowadzać je w świat chemii na wyższym poziomie. Podczas realizacji projektu dzieci odkrywają że chemia to nie tylko coś dla wielkich naukowców ale ,że spotykamy się z nią na każdym kroku nawet mieszając herbatę z cukrem .

Stworzona w Voki Marysia jest rówieśniczką dzieci, mówi do nich prostym językiem przez co jest dzieciom bliska, potrafi je zainteresować i zachęcić do eksperymentowania. Kolejne etapy projektu i kolejne prezentacje w Voki uświadamiają dzieciom, że każde z nich ma szansę zostać wielkim człowiekiem.

Projekt może być kontynuowany przez dłuższy czas . Można zaangażować bardziej rodziców by np. podczas zorganizowanego w przedszkolu miesiąca chemii prezentowali doświadczenia ze swoimi dziećmi. Można zorganizować rodzinną bibliotekę z książkami o eksperymentach. Wycieczki do miejsc związanych z Marią Curie mogą być coraz dalsze.

Poprzez nawiązanie współpracy z Uniwersytetem i szkołą wcale nie trzeba poprzestawać na jednym pokazie chemicznym. Mogą być np. raz na miesiąc.

Również dobrą praktyką byłoby gdyby starsze dzieci z przedszkola przygotowały pokaz chemiczny dla swoich młodszych kolegów.

Narzędzia ICT proponowane do realizacji projektu:

Voki, Gimp, PowerPoint, e-mail, wideokonferencja, PhotoStory 3

Przydatne linki

strona projektu: www.fourelementsinkindergarten.blogspot.com

opisy doświadczeń: http://www.ixl.com/

http://www.sciencekids.co.nz/chemistry.html

http://fatlion.com/science/airpressure.html

dużo pomocy dydaktycznych: www.zywioly.eco.pl

Małgorzata Chwalewska